THE HOUSE OF BJÖRK

GREINARGERÐ

BREYTINGAR Á EINBÝLISHÚSI AÐ DUGGUFJÖRU 12 Á AKUREYRI.

Duggufjara 12 er einbýlishús frá árinu 1994 og teiknað af Haraldi S. Árnasyni (H.S.Á. Teiknistofa, Akureyri). Núverandi eigendur, Björk Þorsteinsdóttir og Gunnlaugur Kristinsson, hafa beðið arkitektinn, Francisco Javier Sánchez Merina (starfsleyfi 02.10.98 frá íslenska iðnaðarráðuneytinu), um að gera breytingar á húsinu. Þær breytingar felast í því að teikna tengingu, líkt og gróðurskála, milli hússins og bílskúrsins og endurskipuleggja að hluta innra rými. Mörg einbýlishúsanna í Duggufjöru hafa þegar byggt tengibyggingar milli íbúðarhúss og bílskúrs þannig að Duggufjara 12 er með þeim síðustu að biðja um leyfi fyrir slíkar aðgerðir.

STAÐURINN
Duggufjara 12 stendur á sérstökum stað á Akureyri, nánar tiltekið í innbænum. Í þessum hluta er elsta byggð bæjarins en þar hófu danskir kaupmenn verslun sína og viðskipti. Auk þessa sögulega samhengis er húsið það fyrsta sem tekur á móti manni þegar keyrt er Leiruveginn á leið inn í bæinn að austan. Húsið stendur því á áberandi stað og getur þar af leiðandi orðið hluti af sögu Akureyrar.
Dönsku, og síðar norsku, húsin í þessari bæjarmynd eru klædd ólíkum efniviðum og litum. Hliðar og þök, og jafnvel gluggapóstar og kantar á hurðum, eru samansett af mismunandi litasamsetningum sem hljóma við liti náttúrunnar í umhverfinu, Vaðlaheiðinni og við hvort annað. Þetta eru hús sem með litaglöðum hliðum sínum endurspegla þann hlýleika sem þau búa yfir innan sinna veggja.
Þegar vel er að gáð virðist jafnvægi einkenna gömlu byggðina: hlutföll milli húsa og litavals. Húsin virðast vega hvert annað upp. Það vekur athygli að litirnir eru ekki flatir. Byggingarefni, eins og bárujárn og viðarfjalir, mynda skugga í hliðar húsanna og búa til nýja litatóna eftir því hvernig birtu og degi er hallað. Efniviðurinn gerist meðtakandi í að hleypa lífi í húsið.

MARKMIÐ: LÆRT AF GÖMLUM NÁGRÖNNUM
Sem svörun við þessu umhverfi er talið mikilvægt að endurheimta tilfinninguna fyrir litum í Duggufjöru 12. Markmiðið er að tvinna nútímann við liðinn tíma, ekki síst vegna sérstöðu Duggufjöru gagnvart hinum húsunum vestan götunnar sem standa við Aðalstræti.
Eins og stendur er húsið málað hvítt og er þak þess klætt svörtum skífum. Tillaga okkar leggur til að klæða hliðar hússins litatónum sem dregnir eru úr umhverfinu, náttúru Vaðlaheiðar og nærliggjandi byggðar.
Litasamsetningin myndi einnig vísa í litaspjald Halldóru Bjarnadóttur. Nálgunin að verkefninu felst í því að færa sér í nyt hlýja jurtaliti íslensku ullarinnar sem eiga uppruna sinn í náttúrunni og eru alls staðar til staðar. Hugmyndin er því að leggja granna ál-lista á útveggi hússins með ákveðnu litamynstri. Listarnir snerta ekki vegginn sem þýðir að bilið á milli þeirra er kveikja að aðlaðandi leik ljóss og skugga. Auk þessa gera listarnir kleift að jurtir, sem sitja á gluggasillunum, geta vafið sig utan um listana.
Svarta litnum á þakinu er haldið vegna þess að hann spilar við svört þök húsanna í kring.

INNI Í HÚSINU
Tillagan kemur til móts við ósk eigendanna um að endurskipuleggja að hluta til innra rými hússins. Reynt var að gera sér grein fyrir hvers konar aðstöðu fjölskyldan þarfnaðist til þess að geta meðhöndlað þann útbúnað sem hún notar við hinar ýmsu greinar útivistar.
Víst var að heimilið þyrfti að uppfylla ólíkar þarfir varðandi geymslu og flæði milli herbergja en það varð líka að vera heimilislegt og þægilegt, auðvelt að þrífa og að halda við. Endurskipulag innanhúss leggur því áherslu á eftirfarandi: að opna fyrir aukið útsýni en á sama tíma njóta næðis, að ná fram greiðara flæði og aðgengi milli herbergja með því að stytta vegalengdir og tengja betur svæðin sem notuð eru til ólíkra þarfa.

TENGNISKÁLINN
Markmiðið hefur verið að tengiskálinn fari ekki út fyrir byggingarreit og hann sé innan settra marka skipulags. Hann fer ekki út fyrir línu á núverandi aðalinngangi. Það sem skagar örlítið út er opin grind fyrir klifurgróður (pergola).
Með glerskálanum er markmiðið að opna húsið út-á-við og færa garðinn inn fyrir dyrastafinn þannig að skilin milli inni og úti verði óskýr. Þetta er liður í hugmyndinni að skapa aðstæður fyrir ólíkar athafnir sólarhringsins sem þarna geta átt sér stað og notið er í fallegu og þægilegu umhverfi. Með þetta fyrir augum hefur verið hugsað fyrir skjóli fyrir norðan-vindinum og gangandi vegfarendum sem eiga leið um.
Tengiskálinn verður nú aðalinngangurinn inn í húsið. Hann er gerður úr stálgrind og tvöföldu gleri. Þessi byggingarefni urðu fyrir valinu til þess að geta upplifað ólíkar áferðir sem veðurfarið og árstíðarnar bjóða upp á. Þeirra er notið í vernduðu umhverfi um leið og gengið er inn undir opna laufskálann (pergola) og inn í hlýjann glerskálann. Við norðaustur horn tengiskálans verður arinn, tákn um heimilið, og er hann sýnilegur frá Leiruveginum og nágrenni hússins.

GESTKVÆMT HEIMILI.
Tillagan leggur til að herbergi hafi fleiri en eitt hlutverk. Þetta er haft í huga með tilliti til mismunandi fjölda næturgesta sem njóta gestrisni fjölskyldunnar. Með nýja glerskálanum færist núverandi þvottaherbergi þangað sem aðalinngangurinn er nú. Það herbergi verður nú að bókaherbergi sem breytist í gestaherbergi þegar hentar. Núverandi aðalinngangur verður að bakinngangi sem tengist geymslu, þvottaherbergi og hefur beinan aðgang inn í eldhús. Auk þessa er sorptunnum komið fyrir inn í vegg geymslunnar og eru þar af leiðandi aðgenginlegar bæði innan frá húsinu og að utan.
Á efri hæðinni er veggurinn sem skilur á milli hjóna- og barnaherbergis tekinn niður til þess að búa til klæðaherbergi innangengt frá hjónaherberginu. Því verður hægt að loka og breyta í gestaherbergi þegar þörf krefur.

VEDRÁTTAN FÖNGUD

BUILDING MATERIALS

PRIVACY AND SOCIAL SPACE

The project proposes to create two bedrooms with a small living room area in the garage. The two youngsters will thus get their own private space although with a common access between them and the house through the glass pavilion that now becomes the main entrance to the house.
In this way, the arrangement encourages social relations to take place downstairs while bedrooms are arranged upstairs around the TV area which enjoys an impressive view towards Vaðlaheiðin.

NÆÐI OG FÉLAGSLEG SAMVERA
Tillagan gerir ráð fyrir að búa til tvö svefnherbergi með lítilli stofu í bílskúrnum. Tveir unglingar fá þannig næði til eigin afnota en hafa sameiginlegan inngang inn til sín með íbúðarhúsinu í gegnum glerhýsið sem verður nú aðal aðkoman að húsinu.
Á þennan hátt hvetur herbergjaskipan til félagslegra samskipta á neðri hæðinni en svefnherbergjum er fyrir komið á efri hæð ásamt setustofu með áhrifamiklu útsýni yfir í Vaðlaheiðina.

A HOME OPEN TO GUESTS

The project proposes the rooms to have more than one role, bearing in mind the fluctuating number of guests who spend the night with the family. With the new glass structure that joins the house and the garage, the present laundry room moves to where the main entrance is now. A study/library takes its place which can be turned into a guest room when needed. Similiarly upstairs, the wall between the master bedroom and the child’s bedroom will be taken down so as to enlarge the needed storage and to make a walking-in closet with a sofa-bed. When needed this would be possible to close and turn into a guest room.

GESTKVÆMT HEIMILI
Tillagan leggur til að herbergi hafi fleiri en eitt hlutverk, með tilliti til mismunandi fjölda næturgesta. Með nýja glerskálanum sem tengir íbúðarhúsið og bílskúrinn, færist þvottaherbergið þangað sem aðalinngangurinn er nú. Það herbergi verður nú að bókaherbergi sem getur orðið að gestaherbergi þegar hentar. Sama viðhorf gegnir á efri hæðinni. Veggurinn sem skilur á milli hjóna- og barnaherbergis að sunnan er tekinn niður til þess að búa til klæðaherbergi samtengt hjónaherberginu. Því verður hægt að loka og breyta í gestaherbergi.

A VIEW TO DIFFERENT DIRECTIONS

With the new extension towards west, the aim is to open up the house and introduce the garden into the interior and thus blurr any limits between inside/outside. The idea is to create settings for different activities that take place during the 24-hours and can be enjoyed in beautiful environment. Thus it is important to create shelter from the cold Northernly wind and pedestrians passing by.

ÚTSÝNI
Með glerskálanum í vestur er markmiðið að opna húsið út og færa garðinn innfyrir dyrastafinn þannig að skilin milli inni og úti verði óskýr. Þetta er liður í hugmyndinni að skapa aðstæður fyrir ólíkar athafnir sólarhringsins sem notið er í fallegu og þægilegu umhverfi. Í þeim tilgangi verður hugsað fyrir skjóli fyrir norðan-vindinum og gangandi vegfarendum sem eiga leið um.

A HOME

Responding to the requirement of rearranging some parts of the interior, it is worth reflecting on the notion of home for a family that enjoys many kinds of outdoor sports, which requires equipment to store and space to maintain. Essentially, the house has to function in terms of storage space and flow of circulation. But also it must offer comfort and to be easy to clean and maintain.
Thus the proposal suggests to focus the changes of the interior: to obtain views and yet at the same time privacy, to gain a circulation that enables the inhabitants an easy access to different rooms by reducing long distances.

HEIMILI
Tillagan kemur til móts við óskina um að endurskipuleggja að hluta til innra rými hússins. En áður en línur er dregnar á teikniblaðið er reynt að gera sér grein fyrir hvers konar aðstöðu fjölskyldan þarfnist til þess að geta meðhöndlað þann búnað sem hún notar við hinar ýmsu greinar útivistar.
Heimilið þarf að uppfylla ólíkar þarfir varðandi geymslu og flæði milli herbergja en það verður líka að vera heimilislegt og þægilegt, auðvelt að þrífa og að halda við. Endurskipulag innanhúss mun því leggja áherslur að ná fram auknu flæði með því að stytta vegalengdir og tengja betur svæðin sem notuð eru til ólíkra þarfa, sem og að ná fram auknu útsýni en á sama tíma næði.

LIGHT AND SHADOWS

Observing this environment closer, one notices an equilibrium in the old setting between the buildings; their proportion and colours. They seem to weigh against each other.
Interestingly, the colours are not flat. Building materials, like corrugated iron and wooden boards provide shadows in the facade and sides of the houses and create new tones of colours depending on the light and sun. Thus the building material helps in bringing the house to life.

LJÓS OG SKUGGAR
Þegar vel er að gáð virðist jafnvægi einkenna gömlu byggðina: hlutföll milli húsa og litavals. Húsin virðast vega hvert annað upp.
Það vekur athygli að litirnir eru ekki flatir. Byggingarefni, eins og bárujárn og viðarfjalir, mynda skugga í hliðar húsanna og búa til nýja litatóna eftir því hvernig birtu og degi er hallað. Efniviðurinn gerist meðtakandi í að hleypa lífi í húsið.

PRESENT STATE

LEARNING FROM OLD NEIGHBOURS

Responding to this context, it is considered very important to recover the notion of colours in Duggufjara 12. An effort is made to intertwine the present with the past, having in mind that this side of Duggufjara is in a priviledged position in relation to the houses on the west side of the street, the houses in Aðalstræti. At the moment the house is painted white with black tiles on its roof. The project proposes to line the facade and sides of the house with colours taken from the surrounding environment and the colours in the Vaðlaheiði.

The colour composition of Halldóra Bjarnadóttir has also been used as a reference. The approach of the project suggests making use of the warm colours of the traditional Icelandic wool obtained by a floral dye and which originate from the ever-present nature. Thus thin wooden sticks are lined on to the exterior walls and painted following a pattern. They are slightly separated from the wall providing a certain vibration to the facade that introduces shadows. Additionally, they are elements that allow vegetation to grow, situating the plants along the windows sills.
The black colour of the roof is maintained as it keeps a dialogue with the neighbouring houses with similar roofs.

LÆRT AF GÖMLUM NÁGRÖNNUM
Sem svörun við þessu umhverfi er mikilvægt að endurheimta tilfinninguna fyrir litum í Duggufjöru 12. Markmiðið er að tvinna nútímann við liðinn tíma, ekki síst vegna sérstöðu Duggufjöru gagnvart hinum húsunum vestan götunnar sem standa við Aðalstræti.
Eins og stendur er húsið málað hvítt og er þak þess klætt svörtum þakflísum. Tillaga okkar leggur til að klæða hliðar hússins með trélistum máluðum mismundandi litatónum sem dregnir eru úr umhverfinu, náttúru Vaðlaheiðar og nærliggjandi byggðar.
Litasamsetningin myndi einnig vísa í litaspjald Halldóru Bjarnadóttur. Nálgunin að verkefninu felst í því að færa sér í nyt hlýja jurtaliti íslensku ullarinnar sem eiga uppruna sinn í náttúrunni, sem eru alls staðar til staðar. Hugmyndin er því að leggja þunnar viðarþiljur á útveggi hússins með ákveðnu litamynstri. Þiljurnar snerta ekki vegginn sem þýðir að bilið á milli þeirra bíður upp á leik ljóss og skugga. Auk þessa gera þiljurnar kleift að jurtir, sem komið er fyrir á gluggasillunum, geta vafið sig utan um þiljurnar.
Svarta litnum á þakinu er haldið vegna þess að hann spilar við nágranna sína með svipuðum þökum.

THE PLACE

Duggufjara 12 is located in a very special place in the town of Akureyri, namely innbærinn. It is in the oldest neighbourhood where Danish merchants started their commerce and activities. Furthermore, it is the first house one faces when arriving to the town from the east, the National Road Leiruvegur, something that reinforces the position of the house and incorporates it into the history of Akureyri.
The Danish, and later Norwegian, houses that still exist are built with different textures and colours. Facades and roofs, and even windows and doorframes, are composed of varied colour settings that harmony with the natural colours of Vaðlaheiðin and the surroundings.
They are houses that exteriorize the warmth of their interiors through their colourful facades. In that sense, one could even argue that they reflect the character of the female dresses of the time and to suggest that the ladies who owned these houses had taken part in their design. Such is their delicate handicraft. With their colours, these old constructions welcome you and provide in advance the sense of a home that they embrace.
Few of the new neighbouring houses have appreciated this quality. As in Duggufjara 12, instead of showing a sign of welcoming, they protect themselves against the exterior, avoiding spaces of interlocking. Instead they celebrate solid clearly defined shapes painted in plain white colour below a black roof.

STAÐURINN
Duggufjara 12 stendur á sérstökum stað á Akureyri, nánar tiltekið í Innbænum. Í þessum hluta er elsta byggð bæjarins en þar hófu danskir kaupmenn verslun sína og viðskipti. Auk þessa sögulega samhengis er húsið það fyrsta sem tekur á móti manni þegar keyrt er Leiruveginn á leið inn í bæinn að austan. Húsið stendur því á áberandi stað og getur þar af leiðandi orðið hluti af sögu Akureyrar.
Dönsku, og síðar norsku, húsin í þessari bæjarmynd eru klædd ólíkum efniviðum og litum. Hliðar og þök, og jafnvel gluggapóstar og kantar á hurðum, eru samansett af mismunandi litasamsetningum sem hljóma við liti náttúrunnar í umhverfinu og við hvort annað.
Þetta eru hús sem, með litaglöðum hliðum sínum, endurspegla þann hlýleika sem þau búa yfir innan sinna veggja. Í því samhengi er jafnvel hægt að segja að húsin vísi í kvenfatnað þessa tíma og, í framhaldi af því, að ímynda sér að kvenfólkið sem átti þessi hús hafi tekið þátt í hönnun þeirra. Þvílíkt er fágað handverk þess. Það er engu líkara að með litatónum sínum séu gömlu húsin að bjóða fólk velkomið og vilja gefa strax til kynna hversu heimilisleg þau eru inni fyrir.
Það eru ekki mörg nágrannahúsin sem hafa virt þessa eiginleika. Í stað þess að sýna gestrisni verja þau sig gegn því sem úti býr og forðast að tengja saman rými, líkt og að Duggufjöru 12. Þau lofsyngja frekar rammgerða, skýrt afmarkaða veggi sem málaðir eru hvítir fyrir neðan svart þakið.